Σύμφωνα με το σύνταγμα της χώρας (άρθρο 16, παρ. 5 και 8), η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από το κράτος και η σύσταση ανωτάτων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται. Τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.) είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου με πλήρη αυτοδιοίκηση και τελούν υπό την εποπτεία του κράτους, μέσω του υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Η λειτουργία των Α.Ε.Ι. διέπεται από το βασικό νόμο 1268/82, γνωστό ως νόμο πλαίσιο των Α.Ε.Ι. Ο νόμος αυτός έχει υποστεί τροποποιήσεις, οι σημαντικότερες των οποίων περιλαμβάνονται στους νόμους 2083/92, 2188/94, 2517/97 (ΦΕΚ 160/11-8-97), 2530 (ΦΕΚ 218/23-10-97).

Κάθε Α.Ε.Ι. αποτελείται από Σχολές οι οποίες καλύπτουν ένα σύνολο συγγενών επιστημών και μέσω της αλληλεπίδρασης και του συντονισμού τους εξασφαλίζεται η επιστημονική εξέλιξη και προάγεται η έρευνα και το διδακτικό έργο.

Οι σχολές διαιρούνται σε Τμήματα κάθε ένα από τα οποία αποτελεί βασική ακαδημαϊκή μονάδα και καλύπτει το γνωστικό αντικείμενο μίας επιστήμης. Το πρόγραμμα σπουδών κάθε τμήματος οδηγεί σε πτυχίο.

Τα τμήματα υποδιαιρούνται σε Τομείς κάθε ένας εκ των οποίων καλύπτει μέρος του γνωστικού αντικειμένου του τμήματος που αντιστοιχεί σε συγκεκριμένο πεδίο επιστήμης.

Τα Εργαστήρια, τα Σπουδαστήρια και οι Κλινικές είναι μικρότερες μονάδες που ανήκουν στον τομέα, στο τμήμα ή στη σχολή και καλύπτουν μέρος του γνωστικού αντικειμένου μιας επιστήμης. Το Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης έχει εργαστήρια τα οποία καλύπτουν τις ανάγκες των μαθημάτων.